Patavatsız Köstebek

Bir arkadaşım Rize‘nin Pazar ilçesinde arabayla ağaçlık bir bölgeden geçerken, ağaçlardan birinin dalında yırtıcı bir kuş görmüş geçenlerde. Hemen çekmiş arabayı sağa, ağacın yakınına doğru gitmiş. Ağaçtaki kuşun ayağına bir ip bağlıymış, ipin diğer ucunda da bir dayı.

Demiş: “Dayı, hayırdır?”

Dayı da demiş ki: “Atmaca bu evladım, biz bununla bıldırcın avlıyoruz.”

Nasıl yani?

Efenim şimdi yaz aylarında Rize’de dallara ağ gerip, dala da kuş kondurup, atmacalara tuzak hazırlıyorlarmış. Kuşu kapmaya gelen atmacayı da bir güzel yakalıyorlamış. Yakaladıkları atmacaları Eylül ayına kadar eğitip, sonbaharda bıldırcın avına çıkıyorlarmış. Atmacayı eğitmek için canlı bıldırcın kullanıyorlarmış. Bıldırcını salıyorlar, atmaca da fırlayıp kapıyormuş. Böyle böyle alıştırıyorlarmış atmacayı, bıldırıcını kapıp getirmeye.

Av sezounu açılana kadar atmaca bu olayı iyice öğreniyormuş. Bu arada bıldırcın avı sezounu sonbahar ayları boyunca devam ediyormuş. Sezon açılınca, babalar salıyorlarmış önce köpekleri, bıldırcınları korkutup havalandırıyorlarmış. Sonra da gönder atmacayı, kapsın getirsin bıldırcını. Tüfekle yapılan avın neredeyse aynısı. Ama insan eliyle yapılmış bir aleti kullanmak yerine bizzat doğanın kendisinden faydalanıyor Rizeliler. Böylece işlerini garantiye de almış oluyorlar. Neticede tüfekle ıskalama riski var ama atmacayla risk neredeyse sıfır. Güzel iş valla.

Takdir ettim Rizelileri. Akıllıca davranıyorlarmış. Hem ellerini de kana bulamıyorlar, sadece yardım ve yataklık…

Peki sezon bitince ne oluyor atmacalara?

Atmaca sahipleri evlerinde bakıyorlarmış hayvanlarına kış gelince. Onları yumurta ve et ile besliyorlarmış. Fakat ara ara hayvanın kaçtığı da oluyormuş. O zaman da bir yere leş yerleştirip, atmacanın geri gelmesini bekliyorlarmış.

Fakat atmacaların büyük bir çoğunluğu kışı geçiremeyip, ölüyormuş ki bu oranda yukarıdaki dayının dediğine göre ellide birmiş. Yani her yaz aynı terane yeniden başlıyormuş. Bul, yakala, eğit, avlan.

Peki bu insanlar neden sezon bitince salmıyorlar atmacaları? Evde tutunca bir şey değişmiyor ki. Ha salmış avcı atmacayı, ha ölmüş atmaca. Zaten evde bakılanların yaşama ihtimali çok düşük. Bari atmacalar uygun mevsim şartlarının olduğu yerlerde yaşamlarına devam etsinler. Hem yaz gelince tekrar aynı yere dönme ihtimalleri olduğuna göre avcıların eğitimli atmaca yakalama şansı daha yüksek olur. Nasılolsa her yaz yeni bir tane yakalayıp, eğitmiyorlar mı?

Atmaca yetiştiriciliği ile ilgili detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.